گزارش ويژه گيگا نيوز از بزرگان كارآفريني ديجيتالي جهان
در باشگاه كارآفرينان ديجيتال

كارآفريني ديجيتالي (Digital Entrepreneurship) يكي از جديد ترين مفهوم هاي شكل گرفته در فضاي فناوري اطلاعات و ارتباطات به شمار مي آيد كه در فضاي كسب و كار مبتني بر فاكتورهاي دنياي ديجيتال ،‌ متولد و رشد مي كند. كارآفريني ديجيتالي در واقع راه اندازي نوعي از كسب و كار است كه در آن ،‌ ابزارهاي دنياي آي تي مانند اينترنت ،‌ كامپيوتر و email‌ ،‌نقش بازي گران اصلي را داشته باشند. به اين معنا كه اين سه ابزار ،‌در خلق يك كسب و كار موفق و ارائه خدمات به جامعه اي از مخاطبان ،‌رل اصلي را داشته باشد و از اين طريق ،‌ يك به علاوه n نفر ،‌ مشغول به كار شوند. مثلا سرويس پست الكترونيك Yahoo كه د رنشاني mail.yahoo.com در دسترس علاقمندان است ،‌يك نوع كارآفريني ديجيتالي است. چرا كه به بيش از 200 ميليون كاربر اينترنت ،‌ خدمات رايگان email‌مي دهد و از طرف ديگر ،‌ صدها نفر در سراسر جهان ،‌كار پشتيباني و مديريت اين سرويس محبوب ياهو را به كاربرانش انجام مي دهند. از سويي ،‌ هزاران شركت خدماتي و توليدي در اقصي نقاط جهان ،‌ از اين سرويس براي تبليغ آنلاين محصولات و خدمات خود استفاده مي كنند. اين يعني كارآفريني ديجيتالي .

كارآفريني ديجيتالي يكي از بهترين و اثربخش ترين فعاليت هاي كسب و كار در هزاره سوم لقب گرفته است. آشنايي با شيوه هاي كسب و كار و گذري كوتاه بر تاريخچه فعاليت بزرگان عرصه كارآفريني جهان ،‌ در اين مقاله ارائه شده است . پايگاه خبري گيگا نيوز ،‌به زودي ،‌ بخش ويژه اي را به معرفي بزرگان كارآفريني ديجيتالي ايران اختصاص خواهد داد. گوگل ،‌ ياهو،‌آمازون ،‌ebay ،‌alibaba.com ،‌مايكروسافت و intel ‌ و Dell‌ ،‌ در زمره بزرگان كارآفريني ديجيتالي دنياي امروزي تلقي مي شوند. اين مقاله نسبتا بلند اما مقدمه گونه دنياي كارآفريني ديجيتالي ،‌ گوشه اي از اين چهان پهناور را نشان مي دهد .

رهبران جوان Google : لري پيج و سرگئي برين

گوگل ، محبوب ترين سايت اينترنتي است . غول جست و جوي وب ، يک تکنولوژي بي نظير در اينترنت است . تلفيقي از خلاقيت و نوآوري در پهنه ديجيتالي وب به شمارمي رود. بنيانگذاران اين سايت ، دو جوان به نام هاي لري پيج و سرگئي برين ، با راه اندازي اين پايگاه ، به دنياي کسب و کار نشان دادند که چگونه انديشه خلاق و تفکر سيستماتيک  مي تواند ، افکار مکتوب دو جوان را در خوابگاه هاي استانفورد ، مبدل به تکنولوژي بزرگ در جهان کند . گوگل ، يکي از مظاهر کارآفرين ديجيتالي جهان به شمار مي رود. گوگل ، اکنون ده ها هزار نفر را در اقصي نقاط جهان به کار مشغول کرده است . اشتغالي که بر محور فناوري اطلاعات پايه گذاري شده است و توانسته است در کم ترين زمان ، بهره وري و ثروت فوق العاده اي را براي دو جوان دره سيليکون به ارمغان آورد. البته موفقيت کارآفريني گوگل را نبايد تنها بر محور اين دو جوان بنيانگذار خلاصه کرد. اثربخشي فعاليت افرادي چون مهندس اميد کردستاني ، جوان نخبه و تئوريسين بزرگ گوگل که در موفقيت هاي اين شرکت نقشي غير قابل انکار ارائه نمود ، در کنار حضور فردي چون اريک اشميت ، مديرعامل گوگل ، بستر پيروزي گوگل فراهم شد . اگر چه حضور افرادي چون سالار کمانگر ، مدير بخش محصولات گوگل و ده ها ايراني حاضر در اين شرکت ، نقشي افتخار آميز در موفقيت هاي گوگل در عرصه کسب و کار ديجيتالي ايفا کرده اند ، اما نبايد فراموش کرد که شرکت گوگل ، امروز به مظهر خلاقيت ديجيتالي و نوآوري سريع مبتني بر فرصت سازي و نياز سنجي هوشمندانه بازار فناوري اطلاعات جهان تبديل شده است و اين يک برگ برنده بزرگ است .

 سيصد و پنجاه و سومين شرکت برتر آمريکايي در سال 2006 با بيش از 8 ميليارد دلار درامد ، ارقامي است که فورچون 500 در سال 2006 ، براي بزرگان دره سيليکون ، ارائه کرده است . آن ها اکنون به عنوان جوان ترين ميلياردردهاي دنيا ، از ناسا درخواست کرده اند که نام گوگل را بر روي کره ماه حک کند ! ان ها به زودي جزيره اي روي کره زمين خواهند خريد و نام آن را گوگل خواهند گذاشت . اگر شما اکنون نام شرکت Xerox را به عنوان کپي گرفتن در فرهنگ لغات مي بينيد ، به زودي شايد نام Googling را با نام جست و جو کردن ، مشاهده کنيم. تاثير گوگل در دنياي ديجيتال ، غير قابل انکار است . هنرمندي اين دو جوان ، آن قدر سريع ، اثر بخش و با ارزنده ترين شاخص هاي کسب و کار در اشل مديريت آمريکايي در بازار همراه بود که نمونه هاي آن را کم تر در دنيا شاهد هستيم. رهبران امروزي گوگل ، که در پايان سال 2006 ، 32 ساله مي شوند ، هر يک بيش از 7 ميليارد دلار ثروت دارند. آن ها سي و يکمين ثروت مند جهان هستند . ثروتمنداني که ثروت و رفاه آنان ، فقط مديون تلفيق علوم کاربردي با فناوري اطلاعات و ارتباطات امروزي است . بازيگران گوگل ، مثل بازيگران اچ پي و امازون و حتي جنرال الکتريک ، راه کسب و کار در دنياي فيزيکي و ديجيتالي را با خلاقيت منسجم و تعهد به اصل نوآوري مداري و مشتري مداري هدفمند ، حفظ کرده اند . شرکتي که اين دو جوان ثبت کردند ، تا سال 2006 ، بيش از 107 ميليارد دلار اعتبار داشته است . استانفورد ، از اين دو نفر ، افرادي باهوش تر ، خلاق تر و دانشمند تر دارد. اما ، ان ها ، اساتيد خلق محصولات ديجيتالي تحت وب هستند.  به هر حال ، همه چيز  از يک ملاقات تابستاني در سال 1995  در دانشگاه استانفورد آغاز شد. لري پيج و سرگئي برين ، دانشجويان دکتراي استانفورد ، در خوابگاه خود کارگاه Google را متولد کردند . در ابتداي کار ، Google از يک دامنه و Host چند مگابايتي و چند صفحه معمولي درست شده بود که مي توانست بر اساس تقاضاهاي جست و جوي برخي از کاربران اندک سايت ، نتايجي هر چند اندک ، ولي قابل اطمينان را براي جست و جو گران به همراه داشته باشد . البته فکر ايجاد بزرگ ترين دايرکتوري سايت هاي اينترنتي در Google ، در همان اطاق هاي استراحت اين دو دانشجو شکل گرفت که زمينه را براي محبوبيت بيش تر Google فراهم کرد. با گذشت زمان و در اواسط دهه نود ، لري پيج توانست  با 1 ميليون دلاري که از آشنايان و موسسات مختلف وام گرفته بود ، Google را به همراه هم کلاسي خود ، متولد کند. تولدي که تاريخ اينترنت و رسانه هاي آنلاين ، براي هميشه به اين تولد ، تبريک خواهد گفت ! ظرف کم تر از 6 سال ، ارزش Google به 3 ميليارد دلار رسيد و شمار کارمندان اين شرکت اينترنتي موفق ، به 2400 نفر در 13 کشور جهان ، بالغ گشت.   اکنون ، Google 111 سايت اينترنتي بر اساس پسوندهاي مختلف راه اندازي کرده است و به بيش از 30 زبان ، خدمات يکساني را به کاربران اينترنت ارائه مي کند.اطلاعات کاملي در مورد نشاني سايت هاي مختلف Google و هم چنين توان مندي هاي زباني اين سايت ، در بخش دوم کتاب آمده است . شايد بدون اغراق بتوان ادعا کرد که اينترنت يعني Google ! Google سايت محبوب کاربران اينترنت ، با ايندکس کردن 8 ميليارد صفحه وب ، به روزانه 200 ميليون تقاضاي جست و جوي کاربران اينترنت در کم ترين زمان پاسخ مي دهد. اکنون که چند سالي از قرن بيست و يکم مي گذرد ، Google مدعي ايندکس کردن بيش از 6  ميليارد تصوير   در ديتابيس بزرگ خود مي باشد.

بزرگان Yahoo!  : جري يانگ و ديويد فيلو

                 جري يانگ (Jerry Yang) و ديويد فيلو (David Filo) ، يکي ديگر از نام آوران جوان و موفق عصر ديجيتال معاصر به شمار مي روند. اين زوج جوان کارآفرين آمريکايي ، همانند پيشينيان خود ، هيولت و پکارد (در HP )  و رقيبانشان لري و سرگئي (در Google ) ، با راه اندازي يک سازمان اطلاع رساني – تجاري ديجيتالي ، ظرف چند سال ، بزرگ ترين پورتال پهنه جهاني وب را با ميليون ها کاربر و گردش مالي ميليارد دلاري ، طراحي و راه اندازي کردند. اکنون هزاران نفر از جنوب شرق آسيا گرفته تا شمال کانادا ، بر پايه سيستم کارآفريني ديجيتالي پهناور ياهو ، به کار مشغول هستند. مهندس فرزاد ناظم ، جوان ايراني موفقي است که سال ها ، مديريت سايت ياهو را بر عهده دارد و قطعا ، نقش او در هدايت سازمان کارآفريني صنعت گران ياهو، غير قابل انکار است . اين موفقيتي بزرگ براي ايرانيان است که اميدواريم ، تجارب ارزنده چنين افرادي به داخل کشور ، پايه هاي ترقي صنعت فناوري اطلاعات کشور فراهم شود. شرکت ياهو ، صاحب امتياز سايت ياهو ، توسط اين افراد در آوريل 1994 ميلادي ، تاسيس شد . ياهو دات کام ، مشهور ترين سايت وب در ميان ميليون ها تارگاه تاسيس شده در رسانه اينترنت مي باشد . اين سايت ، به 15 زبان زنده دنيا ، خدماتي مانند  اطلاع رساني در زمينه هاي خبري و مسائل روزمره ، اجاره فروشگاه هاي الکترونيکي http://shopping.yahoo.com ، ارائه دايرکتوري هاي اطلاعاتي و يلوپيج هاي تجاري مختلف کشورها را در کنار امتيازاتي براي خود اشتغالي کاربران ، ارائه کرده است . در اکتبر 2005 ، شبکه جهاني ياهو  توسط 411 ميليون کاربر اينترنت ، با  3.5 ميليارد page views   مورد بازديد قرار گرفت که يک رکورد در اينترنت به شمار مي آيد . مسنجر مشهور ياهو http://messenger.yahoo.com ، امروزه محل تعاملي ديجيتالي و قرارگاه ارتباطي الکترونيکي ميليون ها کاربر در جهان است . انتقال صدا ، تصوير ، نوشته و ديتا از طريق اين نرم افزار محبوب ياهو ، امتيازاتي است که ياهو به صورت رايگان براي کاربران خود ارائه کرده است . اين ها در حالي ارائه شده است که ، ياهو مسنجر مديريت صندوق پستي الکترونيکي شما را بر روي ياهو ، به آساني فراهم کرده است . امري که گوگل تاک www.google.com/talk ، اخيرا به افق هاي آن ، دست يازيده است . همانند سازمان جهاني کاربران گوگل که در سايت مشهو راورکات www.orkut.com دردسترس است ، سايت ياهو با راه اندازي بخش هايي مانند : http://personals.yahoo.com و www.flicker.com ، توان مندي بسياري براي کاربران علاقمند به انتشار اطلاعات شخصي ، فراهم نموده است . امتيازي که بستر را براي کاربر مداري و جذب هر چه بيش تر مخاطب براي اين سايت غول پيکر ! ، ايجاد کرد. سازمان ديجيتالي يانگ و فيلو ، هر روز بسته هاي رايگان جديدي را براي جذب و علاقمندي کاربران وب فراهم مي کنند  و اين برنامه اي پويا و هدفمند براي چشم انداز اگهي پذيري روز افزون ياهو مي باشد. بازي هاي ياهو http://games.yahoo.com در کنار بخش هاي ورزشي http://sports.yahoo.com و حراجي آن http://auctions.yahoo.com ، از پر طرفدار ترين بخش هاي پايگاه تلقي مي شوند.

           اسطوره هاي کارآفرين HP : ويليام هيولت و ديويد پکارد

 شرکت اچ پي به عنوان شرکتي پيش رو در ساخت و توليد چاپگرهاي رنگي و سياه و سفيد ، بين کاربران دنياي ديجيتالي دهکده جهاني ، نام شناخته شده است .  صدها هزار دستگاه از نسل هاي مختلف چاپگرهاي hp ، در دو دهه اخير در ايران مورد استفاده و بهره برداري شخصي و شرکتي قرار گرفته است و در همين راستا ، آقايان هيولت و پکارد ، به عنوان زوج هاي کارآفريني ديجيتالي ، در نفوذ اثر بخش در بازار سخت افزار کشور که مبتني بر  راهبردهاي چند وجهي  نمايندگي هاي خود در ايران بوده است ، موثر بوده اند.

تاريخ پرفراز ونشيب شركت HP يا HEWLETT-PACKARD ، براي ميليون ها مصرف کننده محصولات متنوع اين شرکت در اقصي نقاط جهان ، معرف نقش تاثيرگذار دو  مدير موفق اخرين سده هزاره دوم است .  ويليام (بيل) هيولت (WILLIAM (BILL)HEWLETT ) و ديويد پكارد (DAVID PACKARD ) هر دو دانشجوي رشته مهندسي برق دانشگاه معتبر استانفورد (Stanford.edu) بودند. همانند جري يانگ و ديويد فيلو موسسان Yahoo! يا لري پيج و سرگئي برين ، رهبران موفق Google   ، پايگاه آشنايي رهبران اچ پي نيز ، استانفورد بود. بزرگاني که از دانشگاه استانفورد به دنياي کسب و کار ديجيتالي معرفي شده اند ، کم تر از بزرگان دانشگاه هاروارد و ام آي تي ، نظير بيل گيتس و استيو بالمر ، نبودند. موفقيت دانشگاه هاي مهندسي امريکا در آموزش و پرورش مغزهاي خلاق جهان ديجيتال ، ارمغاني غير قابل انکار و قابل ستايش براي دنياي ديجيتالي امروز است . ويليام و ديويد ، بر اساس ان چه از قراين و شواهد پيدا ست ، پاي درس پروفسور فرد ترمن (FRED TERMAN ) استاد ممتاز استانفورد و بنيان گذار دره سيليکون ،  با هم آشنا شدند و تحت نظارت و هدايت او قرار گرفتند. آنها در سالهاي پاياني دانشگاه بر روي ساخت يك منبع ساده و دقيق سيگنال هاي فركانس پايين يعني نوسان ساز صدا كار مي كردند؛ همان چيزي كه بعدها به عنوان اولين محصول شركت آنها به بازار عرضه شد. گرچه پس از فراغت از تحصيل، ديويد پكارد مدتي درجنرال الكتريك مشغول كار شد اما مجدداً نزد پروفسور ترمن برگشت و در آزمايشگاه او مشغول به كار شد و خيلي زود با توصيه و تشويق او، به همراه دوست صميمي و همدوره اي خود، ويليام هيولت كسب و كار تازه اي را راه انداختند. آنها براي نامگذاري شركت كه HP يا PH باشد سكه به هوا انداختند و بدين ترتيب در سال 1939 ميلادي تنها با سرمايه 538 دلار و كار در محل يك گاراژ، فعاليت شـركتي آغاز شد كه امروزه درسطح بين المللي، مدرنترين تجهيزات فناوري اطلاعات را توليد مي كند.

هيولت و پكارد براي شروع كارشان، گاراژ منزل اجاره اي خود را به كارگاه تبديل و ساخت تجهيزات الكترونيكي را دنبال كردند؛ گاراژي كه اگر يك ماشين در آن پارك مي كرد كار متوقف مي شد- اين گاراژ هم اكنون نه تنها به عنوان محل تولد شركت HP ، بلكه به عنوان خاستگاه و نماد تاريخي محل تولد «دره سيليكون» - بزرگترين منطقه فناوري كاليفرنيا و قطب صنعت الكتـــرونيك در دنيا - شناخته مي شود و اين فقط مرهون تلاش هاي ويليام و ديويد است !

اين سرمايه 500 دلاري نبود که پس از گذشت 5 دهه ، فقط 7 صفر کم ارزش روبروي آن قرار گرفت ! بلکه دانش ، تعهد به خلاقيت و پشتکار هدفمند در قالب خلق کسب و کاري با اشل جهاني بود که جايگاه امروز اچ پي را در کنار بزرگان صنعت آي تي جهان قرار داده است . زوج کارآفرين هيولت و پکارد ، بي شک  به عنوان يکي از معماران شاخص سازمان ديجيتالي جهان کنوني ، به شمار مي روند و از آن ها به عنوان اسطوره هاي خلاقيت الکترونيکي و از بازيگران عصر ديجيتال هزاره سوم ، نام مي برند. شرکت هيولت – پکارد  بر اساس اعلام مجله مشهور فورچون در سال 2000 ميلادي ، با 48 ميليارد دلار درآمد ، رتبه سيزدهم پر درآمد ترين شرکت هاي آمريکايي را به خود اختصاص داد که يک شانزدهم اين مبلغ ، به عنوان سود خالص اچ پي اعلام شد. در سال 2006 نيز ، اين شرکت با دو رتبه ارتقا ، به يازدهمين شرکت پر سود آمريکا نائل شد. شرکت هيولت و پکارد ، توانست با فروش فوق العاده 86 ميليارد دلار ، هم چنان بخشي از دنياي سخت افزار را تحت سيطره خود قرار دهد. اگر چه سود  هاي خالص و  ميلياردي شرکت اچ پي هر ساله در حال کاهش است و اخراج هزاران کارمند شرکت ، همواره در دستور کار رهبران اچ پي قرار گرفته است ، اما اين مسئله عاملي بر افول فروش جهاني و موفق محصولات ان ، به شمار نيامده است. راه کسب و کار در عصر ديجيتال را مي توان از تجربه ها و برنامه هاي ارزنده و جامع اين دو زوج موفق ، فرا گرفت . اسطوره هاي دنياي اچ پي ، اصول بازيگري در اين پهنه ديجيتالي را به کار آموزاني که خواهان فراگيري درس هاي بزرگ و راهگشا هستند ، مي آموزند.

درحين جنگ جهاني دوم، هيولت به خدمت وظيفه رفت و كار اداره شركت به عهده پكارد بود. دراين مدت شركت پيشرفت كرد و كاركنان آن از 17 نفر به 250 نفر رسيد و صدها محصول توليد مي كرد. سال 1965 ميلادي تعداد كاركنان به 7500 نفر و محصولات به 1500 نوع رسيد. در سال 1989 ميلادي شركت با 82000 نفر پرسنل و توليد 10000 نوع محصول، 30 ميليارد دلار فروش سالانه داشت. در سال 1997 ميلادي درآمد شركت با 121900 نفر پرسنل به 42/9 ميليارد دلار بالغ گشت. هم اكنون اين شركت با 140000 نفر پرسنل و بازار 62 ميليارد دلاري و حضور در 140 كشور جهان، يكي از قدرتهاي اصلي صنعت رايانه محسوب مي شود.(2)
شركت HP تپنت هاي زيادي درمورد محصــــولات مختلف نظير ژنراتورهاي نوسان ساز&&، اسيليتورها و ساير تجهيزات الكترونيكي به نام خود به ثبت رسانده است. شركت محصولات متنوعي را طي اين 60 سال به بـــــازار عرضه كرده است كه از آن جمله مي توان به ابداع و عرضه انواع چاپگر ليزري جوهرافشان در دهه 80 ميلادي و ابداع و عرضه رايانه هاي شخصي TOUCH-SCREEN اشاره كرد.
اما شركت HP علاوه بر اينها، به دليل توانايي در راهبري خوب كاركنان و تاثير مثبت بر اجتماع، به عنوان يك مدل موفق از مديريت شــركت مطرح است. اين مدل موفق براي كسب و كار و فرمول جذاب براي موفقيت، از همان ابتدا الگوي تمام عيار ساير شركتهاي دره سيليكون شد.
بايد اذعان كرد كه بسياري از شركتهايي كه امــــروزه در زمينه كسب و كار رايانه فعاليت مي كنند با دست مرداني اداره مي شوند كه در شركت HP رشد كرده اند و راه و روش هيولت و پكارد را مي شناسند؛ از آن جمله است استيو وزيناك كه يكي از كاركنان HP بود و اساساً مدل رايانه اپل I را اوبراي HP پيشنهاد كرد و سپس از شركت جدا شد؛ و يا استيوجابز كه شركت رايانه اي اپل را تاسيس كرد.
مدل مديريتي و راهبردي HP كه متكي و متعهد به نوآوري، مشتري مداري و ارتباطات است «راهHP »&،(THE HP WAY ) ناميده مي شود؛ مدلي كه علي رغم بيش از 65 سال فعاليت و تغييرات مداوم، هنوز موفق باقي مانده است، درحالي كه در اين مدت شركتهاي بسياري مضمحل شده اند.اصول اين رويكرد مديريتي در ميراث مكتوب ديويد پكارد يعني كتاب «راه HP : چگونه هيولت و من شركت خود را ساخته ايم» ارائه شده است. پايه هاي مدل عبارت است از:
- اعمال مديريت از طريق حضور در محل انجام فعاليتها و نظارت بر آنها (MANAGEMENT BY WALKING AROUND ) ؛
- تمركز بر رضايت كاركنان به عنوان منبع موفقيت شركت؛
- وجود ارتباط باز بين مديران و كاركنان.

 به هر حال،  هيولت و پكارد با فكر و همت خود در تاسيس و اداره شركت HP ، محيطي را آفريدند كه همگان باور كردند كه مي توان كار را از يك شركت كوچك آغاز و با آموزش مناسب كاركنان، آن را به يك شركت بزرگ و موفق تبديل كرد. آنها همواره سعي مي كردند محصولي بسيار كيفي عرضه كنند و فرهنگ صــــداقت را در عرصه سازمان بگسترند و ايده هاي جديد را بيابند. همين روحيه سبب شده كه امروزه بيش از 30 درصد نمونه ها و تجهيزات صنعت رايانه كه درحال آزمايش براي بهره برداري است از شركتهايي باشند كه در اين فضا رشد يافته اند؛ فضايي كه بيش از 60 سال عرصه شديد رقابتها بوده است.

     خالق جنگل ديجيتالي amazon : جفري بزوس

 جفري بزوس (Jeffrey Preston Bezos) ، بنيان گذار و رئيس شرکت آمازون که خرده فروشي اعجاب انگيز amazon.com  را راه اندازي کرده است ، در سال 2006 ميلادي ،  يازدهمين سالگرد افتتاح اين مغازه اينترنتي بزرگ را در سياتل ، جشن گرفت . بزوس ، از کارآفرينان ديجيتالي جهان است . سالانه ميليون ها نفر از کاربران اينترنت ، از فروشگاه هاي الکترونيکي او خريد مي کنند و اين امر باعث شده است تا ده ها هزار نفر در اقصي نقاط جهان ، در فرآيند فروش سايت آمازون ، مشغول به کار باشند. مجله مشهور فوربس ، سال 2005 ، دارايي وي را با 5 ميليارد دلار ،  در رديف چهل و يکمين عضو باشگاه ميلياردرهاي جهان  معرفي کرد. جفري بزوس ، مثل پير اميد يار  ، جوان ايراني الاصل مقيم آمريکا که سايت حراجي ebay.com را در اختيار دارد ، يا مثل اميد کردستاني ، معاون بازرگاني google ، افکار مکتوب شده خود را در محيط ديجيتال ، عملي کرده است . جفري بزوس ، متولد 1964 و دانش اموخته دانشگاه Princeton امريکا است که به دليل اثر بخشي (effectiveness)فعاليت هاي کسب و کار ديجيتالي اش ، در سال 1999 ميلادي ، توسط مجله TIME ، مرد سال شناخته شد. شرکت آمازون ، در سال 2006 در رديف دويست و هفتاد و سومين شرکت پر درامد آمريکا در فهرست فورچون 500 قرار گرفت . درآمد اين شرکت خرده فروشي ديجيتالي بزوس ، 8 ميليارد دلار اعلام شد . بزوس به دنياي خريد و فروش اينترنتي ، ارزش و اعتبار زيادي داده است . بزوس ، تکنيک هاي خارق العاده اي در کسب و کار روي وب را به معرض ديد ميليون ها کاربر اينترنت قرار داده که زمينه اي ممتاز در فروش بالاي مغازه هاي الکترونيکي آمازون شده است . بزوس را بايد يکي از بازيگران موثر عصر ديجيتالي کنوني دانست که راهبرد آمازون را در خلق کسب و کار هاي اينترنتي و ايجاد يک مزيت رقابتي در صدور انواع کالاها به اقصي نقاط جهان ، هدايت نمود. بيزينسي که به سبک بزوس در اينترنت شکل گرفته است ، آمازون را در رديف پر مخاطب ترين سايت هاي اينترنت ارائه کرده است . هيچ کس در دنياي کنوني ، اگر به دنبال کتاب ، مجله ، يا کالاي خاصي باشد ، محال است که سايت آمازون بزوس را مشاهده نکند. معمولا نتايجي که از طريق اين سايت در دسترس ما قرار مي گيرد ، تفاوت هاي محتوايي متعددي با نتايج ديگر سايت هاي فروشنده ارائه مي کند. هنر بزوس در خلق يک بازاريابي توام در کسب و کار ديجيتالي خود ، شگردي است که يکي از فاکتوهاي موفقيت بزوس را تشکيل مي دهد. در هرم ثروتي که لستر تارو در کتاب ثروت آفرينان خود نام مي برد ، جايگاه بزوس بسيار رفيع است . او در جامعه توده وار الکترونيکي آلوين تافلر ، يک مديرخلاق تمام عيار است و بي شک ، چنين ثروت و موفقيتي ، بدون در اختيار داشتن شاخص هاي مديريت کارامد و خلاقيت مبتني بر ايده هاي ديجيتالي ، حاصل نشده است . پويايي فکري و تداوم تلاش هاي سنتي براي خلق يک کارآفريني ديجيتالي شگفت انگيز ، فاکتورهاي بنيادين موفقيت هاي کسب و کار در دنياي الکترونيک را رقم زده است . جف بزوس ، مانند بيل گيتسwww.microsoft.com/billgates) ( ، رهبر جوان مايکروسافت ، وقتي از مخاطب صحبت مي کند ، منظورش مخاطباني است که در محدوده جغرافيايي دهکده جهاني و ديجيتالي امروزي ، حضور دارند . مغزهاي موفق کسب و کار ديجيتالي هزاره سوم ، جامعه مخاطبان آن ها بدون مرز است و همواه براي چالش و برنامه ريزي در مقياس جهاني ، برنامه ريزي مي کنند. سازماندهي مايکروسافت براي آفيس به گونه اي بود که بازار هدف آن ، 40 ميليون شرکت در اقصي نقاط جهان هدف گذاري شده بود. به همين خاطر است که مي بينيد ، گوگل سايت خود را با 97 دامنه کشوري مختلف راه انداي مي کند و امپراطوري خبري wn.com ، بيش از 500 سايت خبري مختلف در وب تدارک مي بيند. چشم اندازهاي ديجيتالي شرکت هاي موفق و تجربه اندوزي از رفتار سازماني پيچيده و متغير اين مراکز ، روشي است که مديران جوان فناوري اطلاعات و ارتباطات ايران ، مي بايست براي ارتقاي بيزينس ديجيتالي خود ، به آن آگاه شوند.

 پنجاه ميليون مشتري

سال 2005 ،  فروش آمازون حدود هفت ميليارد دلار، بيش از تمام فروشگاه هاي اينترنتي بود. شرکت رايانه سازي "Dell " فقط سه ميليارد و ۲۵۰ ميليون دلار کالا فروخت.فقط eBay با فروش ۳۴ ميليارد و ۲۰۰ ميليون دلاري بزرگتر از آمازون بود، اما eBay تنها در نقش واسطه براي ساير فروشندگان عمل مي کند.

اما تحليلگران وال استريت از استراتژي آقاي بزوس کاملا راضي نيستند. برخي معتقدند که شايد رشد آهسته تر در برخي زمينه ها در دراز مدت سودمندتر باشد.واقعا نمي توان استراتژي آقاي بزوس را از سبک وي متمايز دانست. تمام آن اشتهار طلبي اواخر دهه ۱۹۹۰ به ثمر نشسته است.

بزوس همواره معتقد بوده که فراز و فرودهاي بازار سهام نمي تواند شرکتش را پيش براند. از همين رو، سايت آمازون بر رشد دراز مدت تاکيد دارد و اين بدين مفهوم است که صرف نظر از هزينه آن، بايد مشتري را بر تخت سلطنت نشاند.

  پدر حراجي هاي آنلاين ebay : پير اميد يار

نامش پير   (Pierre) و فاميلش اميديار  Omidyar) ) بود. او هم مانند ديگر بازيگران بزرگ عصر ديجيتال ، در اواسط اخرين دهه قرن بيستم ميلادي ، يعني سپتامبر 1995 ، پورتالي را طراحي و راه اندازي کرد که ايده خلاقانه و ديجيتالي او و همسرش Pam ، اکنون به نام ebay ، مشهورترين و برترين سايت حراجي آنلاين وب به شمار مي رود. ايشان ، از ديگر کارآفرينان ايراني پر افتخار در حوزه فناوري اطلاعات مي باشند که حراجي انلاين وي ، هزاران نفر را به کار مشغول کرده است . پير اميديار در ۲۱ ژوئن ۱۹۶۷ از پدري ايراني و مادري فرانسوي در پاريس به دنيا آمد. ۶ ساله بود که با خانواده اش به مريلند آمريکا رفت و در ۱۴ سالگي با نوشتن دومين برنامه رايانه‌اي براي کتابخانه مدرسه پا به دنياي بيتها گذاشت. پير اميديار رئيس و موسس سايت اي‌بي (e-bay ) اولين و معروفترين وبگاه مخصوص حراج و خريد و فروش اينترنتي که تا آخر سال ۱۹۹۸ ۱/۲ ميليون عضو ۷۵۰ ميليون دلار حجم معاملات و حدود ۸ ميليون دلار سود به هم زده بود ، راه اندازي کرد.  حالا بعد از گذشت مدت کمي ، شرکت بزرگي شده است با بيش از ۶۰۰۰ کارمند ميليون ها مشتري ثبت شده .پير اميديار ، جوان ايراني الاصل مقيم آمريکا ، در سال 2006 با 10 ميليارد دلار ثروت که همه اش از راه کسب و کار الکترونيکي و رهبري بر بازار هاي عصر ديجيتال حاصل شده است ، سي و پنجمين ميلياردر جهان و نوزدهمين ميلياردر آمريکا به شمار مي رود. در ان سالهاي نه چندان دور ، تصور اين که روزي ، خلق مکاني براي خريد و فروش اجناس دست دوم يا تا حدي نو و آفرينش يک حراجي واقعي ديجيتالي ، حتمي شود ، آرزويي به بزرگي آرزوهاي چارلز ديکنز بود! اما  آرمان طلايي پير ، چند سال پس از هزاره سوم ،  به واقعيتي مسلم مبدل گشت  اکنون آن روياي شيرين به چنان حقيقتي مبدل شده است که فقط دامنه ebay.com ، ميليون ها دلار قيمت دارد. آيا تاريخ بشريت اين چنين زمان هايي براي پول درآوردن ميليون دلاري بازيگران زمان هاي مختلف خود ، به خاطر مي آورد؟ از انقلاب کشاورزي تا گذار به دوران صنعتي شدن بشر ، و حتي قبل از پيداش انقلاب ارتباطات يا موج سوم تافلر ، هيچ گاه بدون دستيابي به دانش و ابزار فيزيکي و به خدمت گرفتن ده ها هزار کارمند ، شخصي ميلياردر نشده بود. اما اکنون از سال هاي پاياني قرن بيستم به اين سو ، تاريخ شاهد تولد ميلياردرهاي جواني است که نه ارتش دارند و نه سپاه ! نه طلا دارند و نه نفت و ارثيه خارق العاده ! آن ها فقط دانش دارند و بس . در واقع ، انديشه هاي نابي که با نوآوري و پرورش خلاقانه در محيط مجازي متولد مي شوند ، تجربه ها و آموزه هاي ارزنده اي را به همراه دارند که حتي در دانشگاه هاروارد هم قابل آموختن نيست !  دانشگاه MIT (www.mit.edu) ، که ده ها برنده جايزه نوبل و هزاران پرفسور و دانشجوي نخبه از سراسر جهان را در لابراتوارها و مراکز آموزشي و صنعتي خود دراختيار دارد ، در دهه هاي پاياني قرن بيستم ، باعث تشکيل 4000 شرکت کارآفرين شده است که بيش از 230 ميليارد دلار درآمد داشته اند . درآمدي که از طريق حمايت هاي يک دانشگاه صورت گرفته است ، به اندازه در آمد کل کشورهاي قاره آفريقا است . شکاف فقير و غني در هزاره دوم ، بيش از هزاره اول افزايش يافت و اکنون در آغازهراه سوم ، اين شکاف به دليل اتکاي شديد کسب و کار به توليد دانش و به قولي اقتصاد دانش محور (knowledge base economy) افزايش خواهد يافت. مجموعه رهيافت هايي که تا اين بخش از کتاب در مورد کسب و کار بازيگران صنعت ديجيتال جهان آموختيم ، به ما خاطر نشان مي کند که ديگر بيش ترين درآمد ، حاصل بيش ترين نفر / ساعت کار فيزيکي و حضوري نيست . امري که حتي تا دهه شصت ميلادي نيز ، اقتصاد جهاني بر پايه آن حاکم بود. دنيا اکنون به سمت ديجيتالي شدن کامل و گذار به پست مدرنيسم ديجيتالي هدايت مي شود. مصرع ناب حماسه سراي بزرگ پارسي گويان ، حکيم ابوالقاسم فردوسي ، که مي فرمايد توانا بود هر که دانا بود ، اکنون بيش از گذشته ، مفسر موفقيت هاي خارق العاده بزرگان عصر ديجيتال (Digital Decade) مي باشد. شکاف ديجيتالي بين انسان ها ، علاوه بر تاثيرات منفي در گسترش ارتباطات و اطلاع رساني در دنياي امروزي ، در ايجاد فاصله طبقاتي در جوامع نيز موثر بوده است . اگر چه ، خود صنعت ديجيتال و ارتباطات ، عاملي در راستاي ارتقاي صلح جهاني و توسعه پايدار مبتني بر توسعه امکانات در اقصي نقاط جهان است ، اما اگر وضع به همين منوال پيش رود و کشورهاي جهان سوم و در حال توسعه ، به انديشه کاهش فاصله علمي و ابزاري خود با جهان اول نباشند ، ضعف در رفتارهاي اقتصادي ، علمي و فرهنگي جهان ، کسب و کار غربي ها را هم با چالش رو به رو خواهد کرد. اگر در آسيا و آفريقا ، که دو سوم جمعيت و منابع انرژي جهان را در اختيار دارند ، توسعه امکانات ارتباطي و اطلاعاتي مدرن دردسترس نباشد ، مجموعا يک ميليارد جمعيت اروپا و آمريکا ، نمي تواند در انتظار بازارها و فرصت هاي بي بديل در آسيا و آفريقا باشد. با رشد امکانات ارتباطي و فناوري در اقصي نقاط جهان ، مي طلبد تا ضريب نفو.ذ فناوري هاي مدرن بيش از گذشته ارتقا يابد تا فراگيري توان مندي هاي ICT ، دسترسي جهاني را براي ساکنان دهکده جهاني ، به ارمغان آورد. نا گفته پيداست که سهم دانش و توليد علم در کارآفريني و در مجموع ، ثروت سازي براي خلاقان عصر ديجيتال ، غير قابل انکار است . دانشي که در بستر توانمندي ديجيتالي هدايت و با تلفيق مديريت ، خلاقيت و هنر ، شکوفا شود ، آن چيزي خواهد شد که ebay ، بهترين مثال براي تفسيرش است . پير اميديار ، در بهترين زمان ممکن ، نسبت به راه اندازي و خلق حراج اي بي ، اقدام کرد. اکنون ، ده ها هزار سايت خريد و فروش در اينترنت وجود دارد ، اما هيچ کدام به اندازه اين پايگاه گردش مالي دراختيار ندارند. 150 ميليون کاربر ، سالانه از حراجي هاي اين پايگاه که از نسخه هاي خطي تا جواهرات و کفش را در معرض فروش قرار مي دهد ، خريد مي کنند. اميد يار در سال 1988 ، از دانشگاه Tufts ، ليسانس علوم کامپيوتر دريافت کرد و در کسب و کار اينترنتي ، به عنوان يک خود توان افزا (self – empowerment) در اقتصاد ناميده مي شود. پير يار ، خانم مگ ويتمن (meg Whitman) را از 1998 به عنوان مديرعامل شرکت ebay منصوب کرد. خانم ويتمن ، فوق ليسانس MBA از هاروارد دارد و از ايشان به عنوان يک رهبر در کسب و کار الکترونيکي غير موازي ياد مي کنند که با ايده هاي موثر و فراگيرش ، زمينه هاي باروري فعاليت هاي ebay را در چند سال اخير فراهم کرد. خانم ويتمن در سال هاي  1989 تا 1992  ، به عنوان قائم مقام امور بازاريابي جهاني و فروش شرکت والت ديسني فعاليت کرده است و به دليل عمق رفتار سازماني اثر بخشش در دنياي کسب و کار ديجيتالي ، از سوي مجله فورچون 2005  ، به عنوان قدرتمندترين زن جهان د راقتصاد  معرفي شد .

شرکت ebay پيريار ، در سال 2006 با 5 ميليارد دلار درآمد ، به عنوان چهارصد و پنجاه و هشتمين شرکت برتر آمريکا شناخته مي شود که همه موفقيتش در قرن بيست و يکم به دست آمده است.تصوير ايندکس اي بي ، در ادامه نشان داده شده است .

                                                               بنيانگذار مايکروسافت : بيل گيتس